triggerpointsbeeld

Blog 1 - De invloed van spier- en nekproblemen, stress en voeding op tinnitus en TMD

 

Naar schatting lijden 2 miljoen mensen in Nederland aan tinnitus, vaak gecombineerd met en/of veroorzaakt door kaakgewrichtsklachten (temporomandibulaire dysfunctie, TMD). TMD is een disfunctie van het kaakgewricht. Net als andere ‘verborgen’ problemen, zoals littekens, een verkeerde houding (bijvoorbeeld door fibro), nekproblemen (bijvoorbeeld door een whiplash), tandartsbehandelingen en trauma’s kan TMD voor tinnitus zorgen. Tinnitus en TMD zijn zeer vervelende klachten, die zonder behandeling makkelijk tot meer klachten leiden. Denk aan slecht slapen, verminderde concentratie, hoofdpijn, nekpijn, tandproblemen en een sociaal isolement. Zeker tinnitus kan het leven van een patiënt behoorlijk belemmeren. Soms horen tinnituspatiënten continu een piepend of bonkend geluid. Goede behandeling is daarom gewenst en zorgt vaak sowieso voor verlichting van de klachten. Zo maakt het al een wereld van verschil als ‘verborgen’ kaakproblemen worden opgespoord en behandeld. Belangrijk is dat je weet wat de oorzaak is. Dán kun je werken aan de oplossing; voor de klacht en/of het onderliggende probleem en de in stand houdende factor.

In dit blog lees je over vier belangrijke factoren die een rol kunnen spelen bij de tinnitus of TMD van jouw cliënt:

  1. Triggerpoints en andere spierproblemen
  2. Nekproblemen
  3. Stress
  4. Verkeerde voeding

    Behandeling van tinnitus/TMD begint net als bij iedere andere klacht bij het achterhalen van de oorzaak. Bij tinnitus/TMD kost dit vaak extra tijd, omdat de oorzaak in allerlei hoeken kan worden gevonden.

 

1 Spierproblemen en tinnitus/TMD

Triggerpoints en andere spierproblemen kunnen indirect voor tinnitus/TMD zorgen. Zit er bijvoorbeeld een triggerpoint in de Sternocleidomastoideus, die langs de hals achter het oor loopt? Dan kan de cliënt referred pain hebben ín het oor, in de vorm van tinnitus. Ook triggerpoints in de Pterygoiden, de spier die de bovenkaak met de onderkaak verbindt, kan voor tinnitus/PMD zorgen. Uit onderzoek blijkt dat in 56% van de gevallen behandeling van de m. Masseter, de kauwspier, effectief is tegen tinnitus (zolang de oorzaak geen gehoorschade is). Ook triggerpoints in de nek kunnen voor tinnitusklachten zorgen. Daarom is het zo belangrijk om bij je cliënt met tinnitus bepaalde spieren te onderzoeken op triggerpoints.

Wist je dat…

…12% van de mensen met tinnitus een depressie ontwikkelt?

…22% van de mensen met tinnitus zich vaak angstig of wanhopig voelt?

…15% van de mensen met tinnitus vaak hoofdpijn heeft?

…63% van de mensen met tinnitus overgevoelig is voor dagelijkse geluiden?

…25% van de mensen met tinnitus last heeft van concentratieproblemen?

2 Nekproblemen en tinnitus/TMD

Ook verschillende nekproblemen kunnen voor tinnitus zorgen. Komt het vanuit de nek? Dan wordt dit cervicogene somatische tinnitus (CST) genoemd. Voor CST kunnen afwijkingen aan de eerste en tweede halswervel verantwoordelijk zijn. Bijvoorbeeld door een oud letsel van een nekhernia. Daarnaast kunnen triggerpoints in de nek de oorzaak zijn van tinnitus. Uit onderzoek blijkt dan ook dat het behandelen van de nekspieren kan bijdragen aan herstel van tinnitus. Bij nekproblemen speelt overigens vaak de houding van je cliënt een rol. Observeer die dus bij je anamnese.

3 Stress en tinnitus/TMD

Stress oefent invloed uit op vrijwel elke klacht. Stress kan de oorzaak zijn, de klacht verergeren én de klacht in stand houden. Bij tinnitus/TMD is dat niet anders. TMD wordt vaak zelfs direct door stressklachten veroorzaakt. Door stress kunnen namelijk hormonale veranderingen ontstaan waardoor de tinnitus erger wordt en spieren verkrampen. Die verkrapte spieren houden de klacht vervolgens ook weer in stand. Ook lichamelijke stress van bijvoorbeeld een trauma kan spieren laten verkrampen, waardoor tinnitus/TMD ontstaat. Verder kan stress de oorzaak zijn dat je cliënten hun klachten erger ervaren.

4 Voeding en tinnitus/TMD

Heel veel voedingsmiddelen lijken invloed uit te oefenen op de intensiteit van tinnitus/TMD. De grootste boosdoeners zijn koffie en alcohol. Licht je cliënt hierover in en verzacht hun pijn door te eindigen met voeding die wél mag en zelfs kan helpen bij de klacht: chocola! Maar dan wel chocola met een hoog percentage cacao. Cacao is namelijk het gezonde bestanddeel. Het is een antioxidant en heeft een ontstekingsremmende werking op het brein. Dit verbetert de doorbloeding van het brein en dát is hoe cacao de klachten van tinnitus kan verlagen.

Dit zijn de verschillende vormen van tinnitus:

  • Objectieve tinnitus
  • Subjectieve tinnitus
  • Sensorische tinnitus
  • Somatische tinnitus
  • Primaire en secundaire tinnitus
  • Acute en chronische tinnitus

 

Whiplash & hersenschudding

Bij een whiplash en hersenschudding is het allereerst van belang dat de cliënt rust neemt. Fysiek én mentaal. Hoelang een cliënt rust neemt, is bepalend voor hoe goed hij zal herstellen. Maar te lang rust nemen, lijkt het herstel niet te bevorderen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit onderzoek bij jongvolwassenen met een aan sport gerelateerde hersenschudding. Degenen die zich minder goed aan de voorgeschreven rust door de arts hielden, leken sneller te herstellen dan degenen die zich beter aan de voorgeschreven rust hielden. Met andere woorden, te lang rusten is ook niet goed.

Heeft de cliënt na één tot twee weken rust nog steeds veel last van de symptomen? Dan is er meestal méér dan rust nodig om zijn lichaam te helpen herstellen.

 

Wat draagt bij aan herstel ná een periode van rust?

Therapeutische interventies kunnen het herstel na een periode van rust bevorderen. Een whiplash en hersenschudding zijn een trauma voor het lichaam en vooral het brein. Van zo’n ‘klap’ herstel je lang niet altijd op eigen houtje. Het lichaam heeft zich namelijk aangepast aan de veranderde status. Het zal namelijk altijd proberen om ‘problemen’ te compenseren zodat verder trauma wordt voorkomen. Als dit compenseren niet meer lukt ontwikkelen zich pijn en klachten. Als gevolg van de compensatie kunnen spieren en fasciaweefsel verstrakken. En de bloedsomloop kan hierdoor ook veranderd zijn. Therapie kan deze nevengevolgen, die de symptomen in stand houden, helpen reduceren.

Top 5 therapeutische behandelingen die herstel bevorderen:

  1. Oefentherapie
  2. Manueel therapie
  3. Voedingsinterventie
  4. Vestibulaire en visuele revalidatie
  5. Voorlichting

 

1. Oefentherapie

Oefentherapie kan de symptomen van een hersenschudding helpen verminderen. Ook verbetert deze vorm van therapie de bloedsomloop.

In het beginstadium van een hersenschudding kan de bloedtoevoer naar de hersenen tijdelijk vermindert zijn. Uit onderzoek blijkt dat deze verminderde bloedtoevoer langer kan aanhouden. Mogelijk verklaart dit dat een cliënt zich oké voelt als hij rust, maar meer last krijgt van symptomen zodra hij een stukje wandelt, werkt, stress ervaart of een boek leest.

Het goede nieuws: beheerste beweging draagt juist bij aan het omkeren van dit gevolg van een hersenschudding. Dat blijkt uit onderzoeken aan de University of Buffalowaarbij de resultaten in kaart werden gebracht middels fMRI-scans. Bij oefen- of beweegtherapie is het echter wel belangrijk dat de cliënt wordt begeleid door een professional. Deze kan middels tests achterhalen welk beweegplan past bij de specifieke cliënt en zijn klachten.

 

2. Manueel therapie

Heeft de cliënt last van hoofdpijn, evenwichtsproblemen, duizeligheid en een verminderde bloedsomloop? Dan zijn dit nog steeds symptomen van een whiplash en/of hersenschudding. Manueel therapie kan deze klachten helpen verminderen.

Bij elke hersenschudding is er ook sprake van een whiplash. Uit onderzoek blijkt namelijk dat de druk waarbij een hersenschudding optreedt tussen de 70 en 120 G (mate van G-kracht) ligt. Een whiplash treedt al op bij slechts 4,5 G. Daarom is het aannemelijk dat er een hersenschudding niet kan ontstaan zónder dat er ook een nektrauma heeft plaatsgevonden. Canadese onderzoekers suggereren zelfs dat er bij 100% van de hersenschuddingen ook sprake is van een whiplash. Logisch dat veel symptomen van een hersenschudding en whiplash exact hetzelfde zijn. Zoals hoofdpijn, cognitieve en emotionele problemen, evenwichtsproblemen en duizeligheid, oogcoördinatieproblemen en een afwijkende doorbloeding in de hersenen.

Helaas maken deze overeenkomende symptomen het ook lastig om de diagnose whiplash of hersenschudding te stellen. Het is namelijk moeilijk vast te stellen of de symptomen vanuit de nek komen óf vanuit het hoofd. Alleen met bepaalde tests is dit mogelijk. De meeste cliënten met een whiplash hebben namelijk helemaal geen lokale nekklachten.

Een hersenschudding herstelt vrij snel: in 80-90% van de gevallen binnen 7 tot 10 dagen. Whiplash-symptomen kunnen daarentegen tot een jaar en zelfs langer aanhouden.

Blijven de klachten van een cliënt met een ogenschijnlijke hersenschudding lang aanhouden? Dan is er een grote kans dat de klachten afkomstig zijn uit de nek. En dát is te behandelen met manueel therapie en revalidatieoefeningen.

De spieren SCM (sternocleidomastoideus) en de scaleni samen kunnen alleen al met zijn tweeën het complete beeld van een whiplash geven. Daarnaast staat de SCM bekend dat hij duizeligheid en misselijkheid kan veroorzaken. Dus deze spieren zijn absoluut het onderzoeken waard.

Bij duizeligheid wil je de diepe korte nekspieren onderzoeken want deze hebben veel re-ceptoren en proprio-ceptoren met trigeminusneurale verbindingen. Tegelijkertijd verzamelt dit “nekreceptorveld” informatie over de positie van het hoofd in de ruimte.

De suboccipitalen zijn via het zenuwstelsel direct verbonden met de oogspieren. Daarom worden er vaak allerlei oogtesten gedaan om een waarschijnlijke hersenschudding te bevestigen. De suboccipitalen en de diepe nekspieren zijn ook verantwoordelijk voor de ruimtelijke oriëntatie en balans, daarom kunnen MTrP’s in de diepe nekspieren duizeligheid, coördinatieproblemen en looponzekerheid veroorzaken. Ook de Trapezius kan duizeligheid veroorzaken.

Compensatie
Als de specifieke klachten na een myofasciale of welke andere behandeling dan ook, erger worden dan dient eerst een ander onderliggende probleem aangepakt te worden. Bijvoorbeeld: een stijve nek kunnen we manueel verhelpen maar als daarna de duizeligheid erger wordt dan had de stijve nek de functie om dat juist te voorkomen. Je dient dan verder te zoeken en een andere ‘ingang’ te vinden.

 

3. Voedingsinterventie

Ontstekingsbevorderende voedingsmiddelen vermijden en voedingsrijke alternatieven hiervoor in de plaats nuttigen kan helpen symptomen van een hersenschudding te verminderen.

Bij elk soort trauma, groot en klein, ontstaan er ontstekingen in het lichaam. Het lichaam wil het gevaar namelijk uit de weg ruimen. Dit gebeurt ook bij een hersenschudding. Dat blijkt uit verschillende onderzoeken. Hierbij ontstaat ook een metabolische disfunctie. Je krijgt een energietekort doordat je lichaam zich inzet om het gevaar te elimineren en te herstellen. Daarom is het zo belangrijk om in het begin rust te nemen. Alles wat het lichaam in die periode energie kost, zal de symptomen verergeren. Onderzoeken hebben aangetoond dat die metabolische disfunctie binnen 22 tot 45 dagen herstelt. Met andere woorden: na 3 tot 6 weken kunnen symptomen niet meer daardoor worden veroorzaakt. Als de cliënt dan zijn eetpatroon verandert, kan hij zélf de ontstekingsreacties in het lichaam helpen opruimen.

Ook supplementen voorgeschreven door orthomoleculaire therapeuten bieden vaak een goede ondersteuning in het herstel.

Voeding die het herstel ondersteunt

  • Vermijd ontstekingsbevorderende voedingsmiddelen: rood vlees, wit brood en witte pasta, geraffineerde suikers en kunstmatige zoetstoffen.
  • Verhoog de inname van gezonde voedingsmiddelen die bijdragen aan het opruimen van ontstekingsreacties: fruit, groente, verse vette vis en goede vetten uit bijvoorbeeld noten en zaden.
 
 

4. Vestibulaire en visuele revalidatie

Vestibulaire en/of visuele revalidatie kan helpen bij symptomen als duizeligheid, visuele veranderingen, concentratie- en geheugenproblemen.

cliënten, waarbij de symptomen lang aanhouden, hebben vaak last van duizeligheid. Mogelijk komt dit doordat deze klacht ook opspeelt bij andere symptomen, zoals evenwichtsproblemen, oogcoördinatieproblemen en problemen aan de spieren en zenuwen in de nek. Blijven de problemen met het visuele systeem aanhouden? Dan is er vaak ook sprake van verslechterde concentratie en/of geheugen. Een revalidatiearts en/of oogarts kan een evenwichts- en/of oogrevalidatieprogramma voor deze cliënten opstellen om de betrokken symptomen te verhelpen. Studies tonen aan dat evenwichts- en/of oogrevalidatie al na een korte periode effectief is en klachten verhelpt.

Onderzoek met oefening

Uit een onderzoek naar oogspieren en NLP komt naar voren dat activiteiten, die de oogspieren versterken óf ertoe bijdragen dat we omhoog en naar rechts kijken, een positief effect hebben op het vermogen om beelden te onthouden, oftewel het beeldgeheugen te verbeteren. Oefeningen die ons vermogen om naar links op te kijken versterken, zullen ook het vermogen versterken om dingen te bedenken en te visualiseren die we nog nooit hebben gezien. Met andere woorden: bij dit laatste vergroot onze creativiteit en innovatie.

Op dezelfde manier dat hardlopen de spieren van de benen versterkt en de cardiovasculaire gezondheid verbetert. Kan omhoog en naar rechts kijken of omhoog en naar links kijken bij gezonde mensen de spieren versterken.

  • Een oefening is om omhoog te kijken, de opwaartse blik vijf seconden vast te houden en vervolgens de ogen vijf seconden te ontspannen terwijl je je concentreert op de ademhaling.
  • Kijk vervolgens vijf seconden omhoog en naar links. Kijk zonder dat het hoofd beweegt zo ver mogelijk naar links. Ontspan vervolgens de ogen terwijl u nadenkt over een probleem dat u in uw huis heeft. Wat kunt u maken om het probleem op te lossen?
  • Kijk ten slotte vijf seconden omhoog en naar rechts. Terwijl je dan je ogen ontspant, probeer met je geestesoog het huis te zien waarin je leefde toen je tien jaar oud was. Welke kleur was het? Waar was het van gemaakt? Hoeveel verhalen had het?

Deze stappen kunnen meerdere keren worden herhaald.

 

5. Voorlichting

cliënten die gevoelig zijn voor depressie en angst hebben meestal langer last van symptomen. Voorlichting en geruststelling is zeker voor hun een belangrijk onderdeel van ‘aftercare’ om goed en snel te herstellen.

cliënten die in het verleden last hebben gehad van een depressie of angst hebben veelal langer last van symptomen. Daarbij zijn symptomen van een depressie en angst vaak vergelijkbaar met de symptomen van een hersenschudding. Denk hierbij bijvoorbeeld aan duizeligheid, verwardheid, concentratieproblemen, bedroefdheid en emotionele uitbarstingen. Als zo iemand moet rusten en contacten gaat vermijden, kan dit bovenop de hersenschuddingssymptomen ook voor de bovengenoemde symptomen zorgen. Bij die en andere cliënten helpt het om voorlichting te geven over de klachten die hij kan verwachten. Weet degene bijvoorbeeld dat hij last kan krijgen van duizeligheid, verwardheid en bedroefdheid dóór zijn hersenschudding? Dan weet hij waar het vandaan komt en dat het overgaat. cliënten worden zo gerustgesteld. Meestal voelen ze zich al beter nadat ze over hun hersenschudding zijn voorgelicht.

Neem contact met me op

Hoe kan ik helpen?

Heb je een vraag of uitdaging? Ik ben benieuwd hoe ik kan helpen.